Własna serwerownia w firmie to nie tylko szafa z serwerami w wolnym pokoju. Żeby sprzęt działał latami bez niespodzianek, pomieszczenie musi mieć odpowiednie chłodzenie, zasilanie awaryjne, ochronę przeciwpożarową i kontrolę dostępu. Poniżej zebraliśmy wymagania, które sprawdzamy u klientów, zanim postawimy u nich pierwszy serwer.
Spis treści
Kiedy firma potrzebuje własnej serwerowni
Nie każda firma musi budować serwerownię. Jeśli macie jeden serwer plików i NAS na kopie, często wystarczy porządna szafa rack z UPS-em w zamykanym pomieszczeniu technicznym. Osobna serwerownia ma sens, gdy:
- pracuje u Was kilka serwerów, macierz i sprzęt sieciowy, który razem grzeje się jak mały kaloryfer,
- dane i systemy (ERP, bazy, produkcja) muszą zostać na miejscu – z powodów prawnych, umów z klientami albo opóźnień w sieci,
- planujecie rozbudowę i chcecie mieć miejsce na kolejne szafy.
Jeśli żaden z tych punktów Was nie dotyczy, rozważcie kolokację albo serwer w chmurze. Porównanie kosztów opisaliśmy w tekście serwer w biurze czy w chmurze.
Wymagania dla pomieszczenia serwerowni
Najwięcej błędów popełnia się na etapie wyboru pokoju. Później trudno je naprawić bez kucia ścian.
| Element | Na co zwrócić uwagę | Dlaczego |
|---|---|---|
| Lokalizacja | Nie pod łazienką, kuchnią ani instalacją wodną; najlepiej nie w piwnicy narażonej na zalanie | Woda to częstsza przyczyna awarii niż ogień |
| Drzwi | Pełne, zamykane, o odporności ogniowej (np. EI30/EI60 – klasę dobiera projektant ppoż.) | Ochrona przed ogniem i osobami postronnymi |
| Okna | Najlepiej brak; jeśli są – zasłonięte i zabezpieczone | Słońce dogrzewa pomieszczenie, okno to też droga włamania |
| Strop i podłoga | Sprawdzona nośność; szafa z serwerami i UPS-ami potrafi ważyć kilkaset kilogramów | Bezpieczeństwo konstrukcji |
| Wymiary | Miejsce na otwarcie drzwi szafy z przodu i z tyłu oraz na serwis | Bez tego nie wymienisz dysku ani zasilacza |
| Instalacje | Osobne obwody elektryczne, trasy kablowe, uziemienie | Porządek i bezpieczeństwo przy rozbudowie |
Klimatyzacja i chłodzenie serwerowni
Serwery zamieniają niemal całą pobieraną energię w ciepło. Dlatego klimatyzacja do serwerowni to podstawa, a nie dodatek. Organizacja ASHRAE zaleca, by temperatura powietrza na wlocie serwerów wynosiła od 18 do 27°C, a punkt rosy mieścił się mniej więcej w przedziale od −9 do 15°C – czyli bez ryzyka skraplania wody.
- Klimatyzacja do pracy ciągłej – zwykły klimatyzator biurowy nie jest projektowany do pracy 24 godziny na dobę przez cały rok. W większych serwerowniach stosuje się klimatyzację precyzyjną.
- Zapas (N+1) – drugie urządzenie przejmuje pracę, gdy pierwsze się zepsuje albo jest serwisowane.
- Korytarz zimny i ciepły – szafy ustawione frontami do siebie, zaślepki w pustych miejscach. Prosta zmiana, która często obniża temperaturę bardziej niż mocniejszy klimatyzator.
- Czujniki temperatury przy wlotach serwerów z powiadomieniem SMS lub e-mail.
W pomieszczeniach, w których trudno utrzymać stałą wilgotność (piwnice, hale, magazyny), elektronikę w zamkniętych szafach zabezpiecza się też przed korozją, np. emiterami VCI umieszczanymi wewnątrz obudowy. Nie zastąpią klimatyzacji, ale chronią styki i płytki przy przestojach i przechowywaniu zapasowego sprzętu.
Zasilanie awaryjne: UPS i agregat
Zanik prądu nie powinien wyłączać serwerów „na twardo”. Minimum to UPS w technologii online (podwójnej konwersji), który daje czas na bezpieczne zamknięcie systemów albo przełączenie na agregat.
- Policz pobór mocy wszystkich urządzeń i dodaj zapas na rozbudowę.
- Ustal, ile minut podtrzymania potrzebujecie – czy tylko na zamknięcie systemów, czy na przeczekanie krótkich przerw.
- Skonfiguruj automatyczne zamykanie serwerów i macierzy, gdy bateria się kończy.
- Zaplanuj przeglądy i wymianę baterii – to one najczęściej zawodzą w krytycznym momencie.
Ochrona przeciwpożarowa i gaszenie serwerowni
Woda i proszek gaśniczy potrafią zniszczyć sprzęt równie skutecznie jak ogień. Dlatego w serwerowniach stosuje się stałe urządzenia gaśnicze gazowe połączone z wczesną detekcją dymu.
- Wczesna detekcja – czujki zasysające próbki powietrza wykrywają dym, zanim pojawi się ogień.
- Gazy obojętne (np. IG-541, IG-55) – naturalne składniki powietrza, wymagają większej liczby butli.
- Środki chemiczne – najpopularniejszy jest FK-5-1-12. Firma 3M zakończyła produkcję swojego Novec 1230, ale na rynku są zamienniki o tym samym składzie, więc działające instalacje można dalej serwisować.
- Szczelność pomieszczenia – gaz musi utrzymać stężenie przez określony czas, dlatego projektant sprawdza drzwi, przepusty kablowe i wentylację.
System gaszenia projektuje i odbiera uprawniona firma. Naszą rolą jest takie przygotowanie sprzętu i zasilania, by po zadziałaniu systemu serwery wyłączyły się bezpiecznie, a dane były zabezpieczone w kopii poza serwerownią.
Bezpieczeństwo fizyczne i monitoring
Serwerownia to miejsce, w którym leżą wszystkie dane firmy. Kontrola dostępu (karta, kod, lista osób z prawem wejścia), kamera nad drzwiami i czujniki zalania, dymu oraz otwarcia drzwi to dziś standard. Jeśli firma podlega przepisom o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa (NIS2), bezpieczeństwo fizyczne będzie elementem oceny ryzyka.
Własna serwerownia, kolokacja czy chmura
| Rozwiązanie | Zalety | Na co uważać |
|---|---|---|
| Własna serwerownia | Pełna kontrola, dane na miejscu | Koszt budowy, prądu, przeglądów i ludzi |
| Kolokacja | Profesjonalne zasilanie, chłodzenie i ochrona | Sprzęt i jego serwis zostają po Twojej stronie |
| Chmura prywatna / serwer w chmurze | Bez inwestycji w pomieszczenie, łatwa rozbudowa | Abonament miesięczny, zależność od łącza |
Często najlepsze jest połączenie: kluczowy serwer na miejscu, a kopie zapasowe i część systemów w chmurze. Zobacz, jak to układamy w ofercie chmura dla firm.
Checklista przed budową serwerowni
- Spis sprzętu i jego poboru mocy (z zapasem na 3–5 lat).
- Pomieszczenie bez instalacji wodnych nad sufitem, z odpowiednimi drzwiami.
- Klimatyzacja do pracy ciągłej z zapasem N+1 i czujniki temperatury.
- UPS online z automatycznym zamykaniem systemów.
- Projekt ochrony przeciwpożarowej od uprawnionej firmy.
- Kontrola dostępu, monitoring i powiadomienia o alarmach.
- Kopia zapasowa poza serwerownią – na wypadek, gdyby coś poszło nie tak mimo wszystkich zabezpieczeń.
Najczęstsze pytania o serwerownię
Czy serwerownia musi mieć klimatyzację?
Tak, jeśli w pomieszczeniu pracuje więcej niż jeden serwer lub macierz. Sprzęt oddaje praktycznie całą pobieraną energię jako ciepło, więc bez chłodzenia temperatura szybko rośnie. Najlepiej sprawdza się klimatyzacja przeznaczona do pracy ciągłej, najlepiej z drugim, zapasowym urządzeniem.
Jaka temperatura powinna być w serwerowni?
Organizacja ASHRAE zaleca, by powietrze zasysane przez serwery miało od 18 do 27°C. Liczy się temperatura na wlocie urządzeń (z przodu szafy), a nie w środku pomieszczenia czy przy suficie.
Jakie drzwi powinna mieć serwerownia?
Pełne, zamykane na klucz lub kartę, najczęściej o podwyższonej odporności ogniowej (np. klasy EI30 lub EI60). Konkretną klasę dobiera projektant zabezpieczeń przeciwpożarowych do budynku i wymagań ubezpieczyciela.
Czym gasi się pożar w serwerowni?
Najczęściej gazem: obojętnym (np. mieszaniny IG-541, IG-55) albo chemicznym środkiem FK-5-1-12. Gaz gasi bez zalewania sprzętu wodą. Taki system musi zaprojektować uprawniona firma, bo pomieszczenie wymaga m.in. odpowiedniej szczelności.
Ile kosztuje utrzymanie serwerowni?
Na koszt składają się prąd dla serwerów i klimatyzacji, przeglądy UPS-ów i systemu gaszenia, wymiana baterii, serwis sprzętu i praca administratorów. Przy kilku serwerach często taniej wychodzi kolokacja albo serwery w chmurze – warto to policzyć przed budową.
Więcej o doborze samego sprzętu przeczytasz w poradniku jak dobrać serwer do wirtualizacji i backupu. Jeśli jesteś z Łodzi i okolic, sprawdź też administrację serwerami w Łodzi.
Adam Mirowski
Nazywam się Adam Mirowski. Jestem absolwentem Wyższej Szkoły Informatyki i Umiejętności w Łodzi, ze specjalizacjami z programowania, architektury oprogramowania oraz zarządzania infrastrukturą sieciową. W mIT group pełnię funkcję Dyrektora Technicznego i jestem Wiceprezesem Zarządu. Odpowiadam za ciągłość działania systemów klientów, infrastrukturę IT, dobór i wdrożenia serwerów oraz nadzór nad projektami technologicznymi.
Wszystkie artykuły autora
